Versterken van mentale veerkracht

Wat willen we bereiken?

Opgroeien en opvoeden gaat met vallen en opstaan. Dat is normaal. We willen af van de gedachte dat normale uitdagingen hierin onnodig gezien worden als problemen die altijd behandeld moeten worden. Kinderen zijn opener dan ooit in het uiten van mentale problemen. Dat is een goede ontwikkeling, maar niet elk signaal vraagt om een diagnose of behandeling. Informele hulp en steun van naasten kunnen net zo effectief zijn – soms zelfs effectiever dan geïndiceerde jeugdhulp. Professionele zorg moet een aanvulling zijn als dat nodig is, geen eerste stap.

Ons doel is dat we gezamenlijk leren hoe we mentale veerkracht van kinderen en gezinnen kunnen versterken. En hoe wij de omgeving rondom het kind zo kunnen inrichten dat er minder veerkracht nodig is van het individu.

We werken daarbij vanuit drie uitgangspunten:

1. Dichtbij: hulp is beschikbaar in de eigen leefwereld van het kind – thuis, op school en in de eigen sociale omgeving.

2. Brede blik: we richten ons niet op symptoomreductie, maar kijken naar patronen in het systeem rondom het kind en versterken dat systeem bij het vinden van passende hulp.

3. Samen: kinderen en gezinnen werken samen aan veerkracht. Formele en informele hulpbronnen staan naast elkaar, vanuit gelijkwaardigheid. En we laten elkaar niet los als zorgvragen complex zijn.

Waarom deze verandering?

Iedereen krijgt te maken met tegenslag. Als kinderen en jongeren leren hoe ze daarmee omgaan, staan ze steviger in hun schoenen. Daarom investeren we in het versterken van mentale veerkracht, bij kinderen én bij hun ouders. Want als ouders veerkrachtig omgaan met stress, heeft dat een positief effect op het hele gezin.

Tegelijkertijd richten we het systeem rondom hen – zoals onderwijs, sport en samenleving – zo in dat er minder veerkracht gevraagd wordt. Door meer ruimte te bieden voor mogelijke verschillen, maken we het leven minder belastend. We draaien de aanpak als het ware om: van individueel behandelen naar een beter toegeruste en accepterende omgeving. Dat doen we bewust, op alle niveaus en in elke context waarin een kind opgroeit.

Welke acties zetten we in?

Bovenstaande doel en visie zijn niet nieuw. Sterker nog, veel van onze partners zijn al druk bezig met het nastreven hiervan. We zien echter dat dit vaak gebeurt in de eigen organisatie of in kleine samenwerkingsverbanden. Terwijl er een volledig gezamenlijke transformatie nodig is. Vanuit het Regioteam faciliteren wij deze transformatie. Dit doen we op verschillende manieren zoals via contractgesprekken, diverse pilots en initiatieven met betrokken partners en via gebiedsgerichte ontwerpsessies, gebaseerd op de werkwijze van het landelijke initiatief Ecosysteem Mentale Gezondheid (GEM).

We werken daarbij gezamenlijk aan de volgende actielijnen:

We zorgen ervoor dat lokale en regionale initiatieven om mentale veerkracht te versterken vindbaar zijn. Denk aan weerbaarheidstrainingen op school, voetbaltrainingen of programma’s tegen eenzaamheid. Hierbij wordt integraal gekeken naar de hele omgeving van het kind, zo ook naar bestaanszekerheid, kunst en cultuur, gezondheid en recreatie. De initiatieven zijn er al, maar het is de kunst om deze overstijgend met elkaar te verbinden.

We leren wat helpt bij het ontwikkelen van een integrale kijk zodat het kind en het gezin beter geholpen worden met hun hulpvraag. Dit doen we onder andere door de inzet van praktijkondersteuners bij de huisarts, de samenwerking tussen huisartsen en lokale teams te verstevigen en door te leren welke methodieken helpend zijn bij het uitvoeren van een triage.

Als aanvullende hulp noodzakelijk is, moet die beschikbaar zijn. We bouwen aan een dekkend ggz-aanbod: tijdig, kwalitatief goed en bereikbaar. We onderzoeken hoe behandeling meer naar de omgeving van het gezin gebracht kan worden en zetten in op groepsgerichte behandeling. Ook werken we aan het verkorten van wachtlijsten en het stimuleren van uitstroom, door beter aan te sluiten op voorliggende voorzieningen en steunbronnen in de omgeving van het kind.

Bij een psychiatrische crisis bij jongeren (18-) is een snelle beoordeling en passende hulp cruciaal. In de praktijk knelt het nog: de regierol is niet altijd duidelijk belegd en vervolghulp is niet altijd snel beschikbaar. Samen met betrokken partners werken we aan heldere afspraken over verantwoordelijkheden en een betere samenwerking binnen de keten.

Interessante links

Meer weten? Bekijk dan:

 

Contactpersoon:
Alex van Roomen