Samen het fundament versterken

Wat willen we bereiken?

In het Rijk van Nijmegen bouwen we samen aan een transformatie van de jeugdhulp. Dat doen we via zes opgaven, elk met eigen actielijnen. Maar niet alles past binnen één opgave. Sommige ontwikkelingen raken meerdere opgaven tegelijk en vragen daarom om een gezamenlijke aanpak. Daarom werken we ook aan een zevende, opgave-overstijgend thema: ontwikkelingen die het fundament vormen voor de verandering die we samen willen realiseren.

Waarom willen we dit bereiken?

De opgaven in het regioprogramma staan niet op zichzelf. Ze zijn alleen effectief als professionals in de regio vanuit dezelfde grondhouding werken: mensgericht, contextgericht en met oog voor wat een inwoner écht nodig heeft. Verschillende landelijke ontwikkelingen wijzen allemaal in dezelfde richting. Het regioteam wil die beweging verbinden en versterken, zodat de opgaven elkaar versterken in plaats van naast elkaar bestaan.

Welke acties zetten we in?

Het regioteam ondersteunt professionals bij het ontwikkelen van een gedeelde manier van werken. Een aanpak waarbij de context van de inwoner leidend is, niet een bepaalde methode. Dat vraagt om een andere manier van werken. Het oude werkt niet meer – en het nieuwe is nog in ontwikkeling.

In de onderstaande drie voorbeelden is te zien hoe deze nieuwe manier van werken verweven zit in meerdere (landelijke) ontwikkelingen.

  1. Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming: het gezin staat centraal, met aandacht voor veiligheid, vertrouwen en omgevingsfactoren.
  2. Organiseren van circulaire zorg: er wordt naar de helelevenscyclus van de jeugdige gekeken en gebruikt gemaakt van natuurlijke hulpbronnen, zoals een JIM. JIM is een door de jongere zelfgekozen vertrouwenspersoon uit het eigen netwerk, zoals een buurman, tante of coach. Deze principes komen terug in de Hervormingsagenda Jeugd.
  3. Ecosysteem mentale gezondheid (GEM): gelijkwaardigheid tussen inwoner en professional staat centraal. Eveneens als flexibele en contextgerichte zorg die niet alleen gebaseerd is op een diagnose.

Door deze uitgangspunten samen te doorgronden, als regioteam én met de regiogemeenten, worden de opgaven uit het regioprogramma steeds meer gezien als invalshoek van de aanpak, in plaats van een afbakening ervan.

Het regioprogramma zet een breed maatschappelijk gesprek in gang met jongeren, ouders, professionals, onderwijs, gemeenten en maatschappelijke partners, over hoe de doelen uit het regioprogramma – een sterke pedagogische basis, mentale veerkracht, kansengelijkheid en passende ondersteuning voor jeugdigen – in de praktijk vorm krijgen.

In de regio is een beweging in gang gezet: van specialistische hulp naar hulp zo dichtbij mogelijk. Professionals bieden laagdrempelige en passende hulp – formeel en informeel – die dichtbij kinderen, jongeren en hun gezinnen beschikbaar is. Dat gebeurt door te kijken naar de vraag van de inwoner, de doorbraakaanpak toe te passen en basishulp te organiseren als alternatief voor begeleiding. Dit zijn kenmerken van sterke lokale teams, die een belangrijke rol spelen in de versterking van de sociale basis in de lokale gemeenten én een randvoorwaarde zijn voor de meeste regionale opgaven.

Elke lokale gemeente heeft een eigen inspanningsverplichting om sterke lokale teams te organiseren. Leidend hierbij zijn het Richtinggevend Kader en Convenant Stevige Lokale Teams vanuit de Hervormingsagenda Jeugd, en het Handelingskader vanuit het Toekomstscenario. In 2026 richt het regioteam zich op informatiedeling over sterke lokale teams vanuit bovenregionale en landelijke ontwikkelingen.

Het regioteam vertegenwoordigt de regiogemeenten in landelijke en bovenregionale overleggen over de toekomst van de jeugdhulp, waaronder wetsvoorstellen rondom de beschikbaarheid van jeugdzorg en de reikwijdte van de Jeugdwet.

De maatschappelijke norm van wat ‘gezond’ gedrag is bij kinderen lijkt te versmallen. Ouders, docenten, sportcoaches en naasten stellen soms verwachtingen die kinderen niet kunnen waarmaken. De reflex is dan: jeugdhulp inzetten. Maar niet elke hulpvraag vraagt om een zorgoplossing.

Voor een kanteling van die reflex is een breed maatschappelijk gesprek nodig – over wat psychisch leed is en wat passende hulp betekent. De GEM-transitie vraagt meer dan een systeemaanpassing. Het regioteam onderzoekt de mogelijkheden van een campagne om dit gesprek op gang te brengen.

Contactpersoon:
Ferial Melssen-Groenendijk